Картлык буенча пенсия билгеләү
– 2015 нче елның 1 январеннән хезмәт пенсиясе ике өлештән: иминиятләштерү һәм җыелып баручыга бүленгән иде. Иминиятләштерү пенсиясенә өч фактор тәэсир итә, берсе- иминиятләштерү стажы күләме,пенсиягә чыкканчы хезмәт хакы, пенсиягә чыгу яше.
Җыелып баручы пенсия 1967 нче елдан соң туучыларга гына билгеләнә. 2016 нчы елның 1 январенә кадәр гражданин иминиятләштерү һәм җыелып баручы пенсия алуны үзе хәл итә иде. Әгәр иминиятләштерүне генә сайласа, бөтен эш бирүче түләгән взнослар иминиятләштерү пенсияясе счетына күчеп барачак.
– Эш хакы “ак” булырга тиеш, моннан сезнең киләчәктә күпме пенсия алачагыгыз билгеләнә.
Әгәр сез пенсиягә шушы елларда чыгасыз икән, пенсия күләмен билгеләгән вакытта ПФР белгечләре сезнең 2002 нче елның 1 январенә кадәр һәм аннан соңгы иминиятләштерү стажы белән кызыксыначаклар.
Беренче чиратта, кешенең 2001 нче елның 30 декабренә кадәрге хезмәт стажы һәм эш хакы бәяләнәчәк. (до вступления в силу Федерального закона №173-ФЗ). Зачёт өчен теләсә кайсы рәттән килүче биш ел исәпләнәчәк. Пенсиягә китүче файдасына 2000-2001 нче еллардагы максималь эш хакы алыначак.
2002 нче елның 1 январеннән иминиятләштерү взносы расчётка алыначак: алар күпме күп булса, пенсия күләме дә югары булачак.
Стаж һәм 2002 нче елга кадәрге эш хакы – пенсия капиталының бер өлеше генә. 2002 нче елдан 2006 нчы елга кадәр күчкән иминиятләштерү взнослары- икенче өлеше.
– Иминиятләштерү взносы – эш бирүче түли торган взносмы?
– Әйе. Гражданин мәҗбүри пенсия иминиятләштерүенә регистрация үтү белән, аның ПФРда счеты ачыла. Иминиятләшкән кешегә яшел пластик карточка – СНИЛС бирелә. Бу счетта кешенең хезмәт юлы: стажы, эш хакы, эш бирүче түләгән взнослар җыела бара.
Бу кешенең “ак” хезмәт хакы булганда шулай эшләнә.
– 2002 нче елдан иминиятләштерү взнослары гына кирәк ,ә хезмәт стаж мөһим түгелме?
– Алай түгел, стаж исәпләнә. 2017 нче елдан минималь эш стажы 8 ел. 2024 нче елда минималь стаж 15 ел булачак.
– Хезмәт стажа булмаган яисә физик мөмкинлеге чикле кешеләргә нишләргә?
– Бу вакытта пенсия социаль була: бу физик мөмкинлеге булмаганнарга билгеләнә. Билгеле инде, биш ел соңрак. Ирләр 65, хатын-кызлар 60 яштән ала.. 2017 елда социаль пенсия күләме 8432 сум.