Коррупция: ришвәт кенә түгел, башка җинаятьләр дә
Коррупция турында сөйләгәндә, гади кешедә беренче чиратта акчалата ришвәт белән ассоциация барлыкка килә. Һәм, һичшиксез, зур күләмдә. Ләкин чыннан да ришвәт кенә коррупция җинаятьләренә кагыламы?
Бу хакта без Яңа Чишмә районы башлыгының коррупциягә каршы көрәш мәсьәләләре буенча ярдәмчесе Ирина Лобачевага сөйләвен сорадык.
- Ирина Игоревна, Коррупция нәрсә соң ул?
- Мәсьәлә тарихыннан башлыйм. Коррупцион җинаятьләр хәзер барлыкка килмәде. Алар гасырлар буе яшәгәннәр һәм кайчандыр ришвәтчелек дип аталганнар. Дәүләт хакимияте дә һәрвакыт бу күренешкә каршы торырга тырышып карады. Мәсәлән, коррупция белән шул ук Петр I көрәшкән. ул 300 ел элек прокуратура оештыру турында Карар кабул иткән. Патша указы нигезендә прокурорларга, шул исәптән, дәүләт хакимияте органнарына карата контроль һәм күзәтчелек итү, аларның гамәлләренең законлылыгын күзәтү һәм дәүләт түрәләренең законсыз файда алуына юл куймау бурычы йөкләнгән.
Сез хаклы, гади кешеләр аңлавында коррупция-ул ришвәт. Ләкин бу артык гадиләштерелгән аңлау. Чынлыкта бу Россия Җинаять кодексының «ришвәт алу» 290 маддәсе белән каралган җинаятьләр генә түгел, ә җитди хокук бозулар да, вак ришвәтчелек тә, ришвәт суммасы ун мең сумга кадәр тәшкил итә. Безнең һәрберебез шуны аңларга тиеш, кемгәдер акча тапшырганда, хәтта үз мәнфәгатьләрендә түгел, ә кемнеңдер үтенече буенча, җинаять эше фигуранты булырга мөмкин, чөнки бу очракта ришвәт бирүче булачак.
Мошенниклык, милекне үзләштерү, Вазыйфаи вәкаләтләрдән явызларча файдалану, коммерцияле ришвәт алу һәм башка җинаятьләр дә моңа керә.
«Ришвәт " төшенчәсе эчтәлегенә килгәндә, ул һәрвакытта да акча алуны гына күздә тотмый. Бу ниндидер ташламалар яки, мәсәлән, ял өчен түләү-билгеле бер вазыйфаи затка юллама алу, аның йортында, фатирында ремонт ясау булырга мөмкин.
Сезнең карашка, коррупцияне җиңү өчен ниндидер чара бармы?
- Бүген бу күренешкә каршы көрәшү өчен бөтен рычаглар да бар. Закон чыгаручы бу мәсьәләдә бер урында тормый, даими рәвештә проблемага йогынты ясауның яңа ысулларын тәкъдим итә. Прокуратура ешрак судка зыянны каплау яки дәүләт кеременә милекне алу турындагы таләп белән мөрәҗәгать итә башлады. Россия законнарында чиновниклар тарафыннан расланмаган керемнәргә сатып алынган мөлкәтне дәүләт кеременә әйләндерергә мөмкинлек бирә торган нәтиҗәле механизмнар каралган. Институт прокурорларының «дәүләт Вазыйфаларын биләүче затларның һәм башка затларның чыгымнарының аларның керемнәренә туры килүен контрольдә тоту турында» 03.12.2012 № 230-ФЗ Федераль законы белән регламентланган чыгымнарны контрольдә тотуны куллануы коррупциягә каршы торуга юнәлдерелгән корал булып тора.
Коррупциянең куркыныч социаль күренешкә әйләнүендә кемнең гаебе бар?
Кем гаепле - алучымы, әллә бирүчеме? Бу сорау белән күптән биреләләр, һәм әлегә бер мәгънәле җавап юк. Аның булуы да икеле, барысы да үзара бәйләнгән бит. Дәшмәүченең күбрәк гаепле булуын аңлау күпкә мөһимрәк. Барысына да яхшы таныш «Минем өем читтән - берни белмим»позициясен биләүче. Бу гади гражданнарга да, эшмәкәрләргә дә, түрәләргә дә кагыла. Шуңа күрә без ишекләрне төрле якка ачабыз. Ришвәт таләп итәләрме? Тәкъдим итәләрме? Кешеләрнең тормышы һәм сәламәтлеге куркыныч астында икәнен беләсең. Шалтырат, кил, сөйлә! Бу Коррупциягә каршы чын көрәш. Һәм әгәр анда җиңсәң, ахыр чиктә барысы да отачак.
Ирина Игоревна, Яңа Чишмәлеләр кая мөрәҗәгать итә алалар?
Сез «Кайнар линия»телефоннары буенча мөрәҗәгать итә аласыз:
Полиция бүлеге-02, 020 (сот.), 2-26-73
Район прокуратурасы-2-31-80
"ШН" газетасы редакциясе-2-21-46
Район башлыгының коррупциягә каршы көрәш мәсьәләләре буенча ярдәмчесе-2-32-49.
ТР Рәисенең коррупциягә каршы сәясәт мәсьәләләре буенча идарәсе– 8(843)-567-88-69
Коррупция юнәлешендәге җинаятьләргә хәтта аноним рәвештә дә зарланырга мөмкин, шул исәптән үз мөрәҗәгатеңне «хәбәрдарлык тартмасы» нда калдырырга мөмкин, алар урнашкан:
район хакимияте бинасының 1 катындагы фойе (Совет ур., 80 й.);
үзәк район хастаханәсе бинасының 1 нче катындагы фойе (Май ур., 8 й.);
район мәдәният йорты бинасының 1 катындагы фойе (Ленин ур., 53 й.);
«ШН» газетасы редакциясе бинасы фойесы (Ленин ур., 102 йорт);
җәен заводы бинасының 1 катындагы фойе (Завод ур., 22 й.);
КФҮ бинасының 1 катындагы фойе (Ленин ур., 37 «а»).
Сөйләшүегез өчен рәхмәт.